Co może o Tobie zdradzić zdjęcie
Plik ze zdjęciem zawiera więcej niż sam obraz. Aparat lub telefon zapisuje obok niego dodatkowe informacje, czyli metadane: gdzie, kiedy i czym zrobiono zdjęcie. Programy do edycji dopisują własne. Na zdjęciu tego nie widać, ale każdy, kto dostanie plik, może to odczytać.
| Co jest zapisane | Przykład | Dlaczego to ważne |
|---|---|---|
| Lokalizacja | Współrzędne GPS, często z dokładnością do kilku metrów | Pokazuje, gdzie mieszkasz, pracujesz lub spędzasz urlop |
| Data i godzina | Sekunda, w której zrobiono zdjęcie | Zdradza, kiedy tam jesteś, a kiedy nie ma Cię w domu |
| Aparat lub telefon | Marka, model, obiektyw, czasem numer seryjny | Pozwala powiązać zdjęcia zrobione tym samym urządzeniem |
| Autor i oprogramowanie | Nazwiska, prawa autorskie, program użyty do edycji | Może pokazać, kto stworzył obraz i w jaki sposób |
| Ukryty podgląd | Mała kopia obrazu zapisana w pliku | Nie zawsze uwzględnia późniejsze zmiany, np. kadrowanie |
Co jest usuwane, a co zostaje
Czysta kopia zawiera sam obraz, bez danych zapisanych wokół niego. Usuwane są dane EXIF z lokalizacją, datą i informacjami o aparacie. Znikają też bloki XMP i IPTC z nazwiskami, tytułami i słowami kluczowymi, komentarze, ukryte podglądy, notatki producenta aparatu, tekst zapisany w pliku PNG oraz wszystko, co plik zawiera za końcem obrazu. Zostają tylko dwie rzeczy, bo bez nich obraz nie wyglądałby tak samo: profil kolorów i jedno pole, które mówi, jak obraz jest obrócony.
Czy usunięcie metadanych pogarsza jakość zdjęcia?
Nie. Narzędzie nie otwiera obrazu i nie zapisuje go od nowa – wtedy JPG zostałby skompresowany drugi raz. Wycina z pliku metadane, a obraz kopiuje bez zmian, więc czysta kopia to ten sam obraz, piksel w piksel, w tym samym rozmiarze. Plik staje się tylko trochę lżejszy. Warto wiedzieć jedno: dodatki, które niektóre telefony zapisują za obrazem, na przykład krótki film ruchomego zdjęcia czy dodatkowa warstwa dla ekranów HDR, również są usuwane.
Czy portale społecznościowe usuwają metadane ze zdjęć?
Większość dużych portali społecznościowych usuwa lokalizację i dane aparatu ze zdjęć, które pokazuje innym, choć może je zachować dla siebie. Komunikatory zwykle robią to samo ze zdjęciem wysłanym w zwykły sposób, ale zdjęcie wysłane jako plik lub dokument dociera ze wszystkimi danymi. E-mail, linki do chmury, wiele forów i Twoja własna strona przekazują plik bez zmian. Pewność daje tylko usunięcie metadanych na własną rękę, bez względu na to, co dalej stanie się ze zdjęciem.
Kiedy warto zachować metadane
Metadane są przydatne, dopóki zostają u Ciebie. Dzięki dacie archiwum zachowuje porządek, lokalizacja pozwala umieścić zdjęcia na mapie, a pola autora i praw autorskich mówią, czyją pracą jest zdjęcie. Dlatego oryginały trzymaj bez zmian, a udostępniaj czyste kopie. Narzędzie nigdy nie zmienia dodanego pliku: tworzy nowy.